Bodemfolie

Bodemfolie: De essentiële basis voor een gezonde kruipruimte en effectieve isolatie

Bij het verduurzamen van een woning ligt de focus vaak op de zichtbare delen, maar de technische staat van een huis begint bij de fundering. De term kruipruimte isolatie is in dat kader algemeen bekend. Toch is het beter te kijken naar de volledige optimalisatie van de kruipruimte als geheel.

Bij kruipruimte-optimalisatie gaat het om het totaalplaatje: het beheersen van de luchtvochtigheid, het herstellen van de constructie, het verbeteren van de ventilatie en het aanbrengen van hoogwaardige vloerisolatie. Het doel is om de kruipruimte te veranderen van een probleemgebied in een technisch gezonde fundering van de woning.

In het kort: Wat u moet weten over bodemfolie

• Functie: Bodemfolie stopt de verdamping van vocht uit de bodem naar de kruipruimte.
• Eigenschappen: Dikke, stevige PE-folie die volledig water- en dampdicht is.
• Toepassing: Geschikt voor droge kruipruimtes om de luchtvochtigheid te verlagen en vloerconstructies te beschermen.
• Beperking: Bij een hoge grondwaterstand kan de folie gaan drijven (waterbed-effect), waardoor de werking verloren gaat.
• De oplossing: In natte kruipruimtes is schuimbeton de enige definitieve keuze; het drukt de folie permanent aan en sluit de bodem én de onderkant van de funderingswanden volledig af.

De werking en noodzaak van bodemfolie

Bodemfolie is een dikke, stevige PE-folie, die volledig water- en dampdicht is. Deze meerlaagse folie wordt op de bodem van de kruipruimte aangebracht. Zo vormt het een ondoordringbare barrière tussen de vochtige ondergrond en de lucht in de kruipruimte.

Gevolgen van een hoge luchtvochtigheid

In grote delen van Nederland, met name in de lager gelegen gebieden in het westen en noorden, is de grondwaterstand structureel hoog. Vocht uit de bodem verdampt continu de kruipruimte in, wat leidt tot een extreem hoge luchtvochtigheid. Dit zorgt voor condensatie tegen de onderkant van de vloer met muffe geuren en aantasting van de vloerconstructie (zoals houtrot of betonrot) als resultaat. Door het toepassen van bodemfolie wordt dit verdampingsproces gestopt.

Bodemisolatie versus vloerisolatie

Er is vaak verwarring over de termen bodemisolatie en vloerisolatie, terwijl het doel en de werking wezenlijk anders zijn.

Wat is bodemisolatie?

Bodemisolatie houdt in dat er materiaal op de bodem van de kruipruimte wordt aangebracht. Bodemfolie is hiervan een veelgebruikte vorm. Folie op zichzelf isoleert NIET tegen koude (zoals EPS-parels of schuimbeton dat doen), maar houdt enkel optrekkend vocht tegen. Het doel van bodemisolatie is dan ook het beheersen van het klimaat in de kruipruimte zelf.

Wat is vloerisolatie?

Vloerisolatie wordt direct tegen de onderkant van de beganegrondvloer aangebracht. De warmte uit de woonruimte wordt hierdoor gescheiden van de koude in de kruipruimte. Vloerisolatie zorgt ervoor dat warmte in de woning blijft en niet weglekt naar beneden. Hoewel dit effectief is als het gaat om het behoud van de warmte, lost het het vochtprobleem in de kruipruimte niet op. Een combinatie van beide werkt het beste, net als een integrale oplossing zoals schuimbeton.

Wanneer volstaat bodemfolie alleen?

Het aanbrengen van een hoogwaardige folie op de bodem is alleen effectief onder bepaalde omstandigheden:

• De kruipruimte is vochtig, maar er staat nooit een laagje water op de bodem.
• De grondwaterstand komt gedurende het jaar niet boven het niveau van de kruipruimtebodem uit.
• De huidige vloerconstructie zoals een houten balklaag moet enkel beschermd worden tegen de dagelijkse verdamping uit de bodem.

In deze situaties is bodemfolie een relatief eenvoudige manier om de levensduur van de constructie te optimaliseren en muffe geuren in huis te voorkomen.

Het risico van wateroverlast en het waterbed-effect

Bij woningen met een wisselende of hoge grondwaterstand is bodemfolie niet toereikend. Als er (grond)water de kruipruimte in loopt, komt dit vaak onder de folie terecht waardoor deze gaat drijven. Dit noemen we het waterbed-effect.

Waarom drijvende folie niet werkt
Dit heeft direct negatieve gevolgen voor de werking van de folie: deze verschuift waardoor de bodem weer (deels) onbedekt raakt. Bovendien kan er via de funderingswanden water óp de folie terechtkomen. De folie houdt het vocht dan juist vast nabij de vloer in plaats van het te weren. In kruipruimtes waar regelmatig water staat, is bodemfolie dan ook af te raden.

De combinatie van bodemfolie en schuimbeton

In situaties met vocht- of wateroverlast is een integrale aanpak met schuimbeton beter. Schuimbeton voorkomt losliggende folie door deze te fixeren doordat het zich over de gehele oppervlakte van de kruipruimte verspreidt.

De folie als vloeistofdichte bak

Bodemfolie fungeert bij de verwerking als een vloeistofdichte plastic bak die ook tegen de wanden omhoog wordt gezet. Deze bak voorkomt dat het schuimbeton wegvloeit naar een lagergelegen punt. Zodra het schuimbeton is gestort, fungeert het als ballast. De folie wordt permanent op de bodem gedrukt. Grondwater krijgt hierdoor geen kans meer om de folie te laten drijven. Bovendien dicht het schuimbeton de onderkant van de funderingswanden af, waardoor ook zijwaartse intreding van vocht via de fundering wordt gestopt.

De voordelen van een geoptimaliseerde kruipruimte

De combinatie van bodemfolie en schuimbeton biedt voordelen die met folie alleen niet haalbaar zijn:

1. Definitieve vochtwering: Waar losse folie kan gaan drijven, zorgt de massa van het schuimbeton ervoor dat de bodemfolie permanent op zijn plek blijft. Dit stopt condensatie en muffe geuren definitief.
2. Hoogwaardige thermische isolatie: In tegenstelling tot enkel folie biedt schuimbeton een hoge isolatiewaarde. Dit resulteert in een warme vloer en voorkomt optrekkende koude vanuit de kruipruimte.
3. Constructiebehoud: Door de kruipruimte te veranderen in een stabiele, droge omgeving, worden funderingswanden, balkenkoppen en vloerconstructies beschermd tegen houtrot en betonrot.
4. Gezondheid en comfort: Een optimale luchtvochtigheid minimaliseert de kans op schimmels en andere ongemakken zoals zilvervisjes of muggen.
5. Optimaal rendement bij vloerverwarming: De stilstaande lucht in de miljoenen luchtbelletjes in schuimbeton zorgt voor de isolatie. De dampdichte folie houdt het schuimbeton droog. Hierdoor blijft de isolerende werking van het schuimbeton optimaal en wordt de warmte van de vloerverwarming naar boven gestuurd.

Technische specificaties en kosten

Materiaalkeuze

Dikke LDPE-folies (minimaal 0,2 mm) die een hoge dampdiffusieweerstand (Sd-waarde) hebben, werken het beste. Deze folies zijn bestand tegen de mechanische belasting tijdens werkzaamheden en worden niet aangetast door mineralen of zuren in de bodem.

Kosten en rendement

Folie is goedkoop in aanschaf, maar werkt niet bij wateroverlast. Op het moment dat de folie onderdeel is van een totaaltraject met schuimbeton, zijn de kosten verwerkt in een oplossing die zowel het vochtprobleem als het isolatievraagstuk voor decennia oplost. De investering vertaalt zich direct in een hogere woningwaarde en lagere energiekosten.

Conclusie

Bodemfolie is een noodzakelijke basis, maar geen universele oplossing tegen vochtproblemen. In Nederland is in grote delen van het land een laagje plastic niet afdoende om vochtproblemen in de kruipruimte op te lossen. Voor een blijvend droog en warm resultaat is een integrale aanpak vereist waarbij de bodemfolie wordt gecombineerd met schuimbeton. Op deze manier verandert een problematische kruipruimte in een technisch gezonde fundering.

Wilt u meer weten over het oplossen van wateroverlast in de kruipruimte en de mogelijkheden van het toepassen van schuimbeton, neem dan contact met ons op.